Umowa zlecenie ze studentem do 26 lat — ZUS i PIT 2026

Na czym polega zwolnienie

Uczeń szkoły ponadpodstawowej lub student, który nie ukończył 26 lat, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ani ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia. Zleceniodawca nie zgłasza takiej osoby do ubezpieczeń i nie odprowadza za nią składek — ani swoich, ani zleceniobiorcy.

Zwolnienie dotyczy umowy zlecenia zawartej z podmiotem innym niż własny pracodawca. Jeżeli student ma jednocześnie umowę o pracę i zawiera zlecenie z tym samym pracodawcą, przychód ze zlecenia oskładkowuje się jak wynagrodzenie z etatu.

Dwa warunki łącznie

Zwolnienie wymaga spełnienia obu warunków jednocześnie:

• posiadania statusu ucznia szkoły ponadpodstawowej lub studenta (studia pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolite magisterskie),
• nieukończenia 26 lat.

Utrata któregokolwiek z nich kończy zwolnienie od tego samego dnia.

Kto nie korzysta ze zwolnienia

• doktoranci — kształcenie w szkole doktorskiej nie daje statusu studenta w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach,
• słuchacze studiów podyplomowych,
• osoby, które ukończyły 26 lat, nawet jeśli nadal studiują,
• absolwenci — od dnia ukończenia studiów (z zastrzeżeniem przerwy opisanej niżej),
• osoby skreślone z listy studentów.

Moment utraty statusu

Status studenta traci się z dniem ukończenia studiów (złożenia egzaminu dyplomowego) albo z dniem skreślenia z listy studentów. Od tego dnia umowa zlecenia podlega składkom na zasadach ogólnych, a zleceniodawca musi zgłosić zleceniobiorcę do ubezpieczeń w ciągu 7 dni.

Wyjątek: absolwent studiów pierwszego stopnia zachowuje prawa studenta do 31 października roku, w którym ukończył te studia. Dzięki temu przerwa wakacyjna między licencjatem a magisterką zwykle nie przerywa zwolnienia.

Przy ukończeniu 26 lat zwolnienie ze składek kończy się w dniu urodzin — niezależnie od tego, czy trwa semestr.

Ulga dla młodych — PIT

Niezależnie od zwolnienia składkowego osoby do 26 lat korzystają z ulgi dla młodych (tzw. PIT-0). Przychody z umowy zlecenia i umowy o pracę są zwolnione z podatku do 85 528 zł rocznie. Ulga przysługuje do dnia 26. urodzin i nie wymaga statusu studenta.

Zleceniodawca stosuje ulgę automatycznie, chyba że zleceniobiorca złoży wniosek o niestosowanie zwolnienia. Po przekroczeniu limitu zaliczka jest naliczana na zasadach ogólnych (12%). Ulga nie dotyczy umowy o dzieło.

Dokumentowanie statusu

Zleceniodawca powinien odebrać od zleceniobiorcy oświadczenie o posiadaniu statusu ucznia lub studenta oraz o dacie urodzenia, a do tego kopię legitymacji lub zaświadczenie z uczelni. Dokumenty trzeba zachować na wypadek kontroli ZUS.

Oświadczenie warto aktualizować co semestr, a w umowie zapisać obowiązek niezwłocznego informowania o utracie statusu. Konsekwencje niezgłoszenia do ubezpieczeń — zaległe składki z odsetkami — ponosi zleceniodawca.

Przykład wyliczenia

Student, 22 lata, otrzymuje 3000 zł brutto ze zlecenia. W tym roku nie przekroczył limitu ulgi dla młodych.

Ta sama kwota u osoby bez zwolnień daje ok. 2166,60 zł netto — różnica to ponad 830 zł miesięcznie. W kalkulatorze umowy zlecenia zaznacz opcje „Student do 26 lat” i „Zwolnienie PIT do 26 lat”.

Najczęstsze błędy przy zleceniu ze studentem

• Zwolnienie dla doktoranta. Doktoranci i słuchacze studiów podyplomowych nie mają statusu studenta w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach.
• Kontynuacja zwolnienia po 26. urodzinach. Zwolnienie ze składek kończy się w dniu 26. urodzin, nawet w trakcie semestru.
• Brak zgłoszenia po utracie statusu. Po obronie dyplomu lub skreśleniu z listy studentów zleceniodawca ma 7 dni na zgłoszenie do ubezpieczeń.
• Brak oświadczenia i legitymacji. Bez dokumentów potwierdzających status zleceniodawca ryzykuje zaległe składki z odsetkami.
• Mylenie zwolnienia ze składek z ulgą dla młodych. Zwolnienie ze składek wymaga statusu studenta, a ulga dla młodych w PIT — tylko wieku do 26 lat (limit 85 528 zł).

Najczęstsze pytania

Zobacz też

Podstawa prawna: Kodeks cywilny; ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych; ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych; ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. (stawki na 2026 r.). Stan prawny na 23.09.2026.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej, prawnej ani księgowej. Podstawa prawna i sposób liczenia: źródła i metodologia. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.